Freewriting | want een schrijfblokkade is voor watjes

Freewriting in enkele alinea’s

Wat het is:

Freewriting is een schrijftechniek waarbij je gedurende een bepaalde tijd continu doorschrijft, zonder je te bekommeren om de juistheid, de stijl of de inhoud van wat je schrijft. De techniek wordt gebruikt om schrijfblokkades op te heffen, om in de sfeer te komen, je creativiteit aan te wakkeren of gewoon om zitvlees te kweken. Het is met andere woorden een prima manier om je innerlijke criticus te snel af te zijn.
Het resultaat is veelal ruw materiaal, dat niet meteen direct bruikbaar is. Het gaat dan ook in de eerste plaats om het proces van het schrijven, en niet om de tekst die het oplevert. Met andere woorden: je schrijft total crap, maar je bent wél lekker bezig 🙂

Wat het niet is:

  • Automatic writing of psychografie. Hoewel ze erg op elkaar lijken, zijn freewriting en automatic writing niet hetzelfde. Bij automatic writing is het namelijk de bedoeling dat je het autonome denken helemaal uitschakelt. Niet alleen mag je jezelf dus niet meer redigeren, je mag er eigenlijk ook niet bij denken. Je pen zou over het papier bewegen zonder dat je brein daar iets mee te maken heeft. Je schrijfcapaciteiten worden daarbij overgenomen door je onderbewuste, of door een hogere macht.
    Euh… Serieus?
    Ik weet niet hoe het bij u zit, maar zonder mijn brein doet mijn arm helemaal niets. Behalve wanneer ik per ongeluk mijn vingers in het haardvuur zou hangen. Of zoiets. Ik durf dus niet te zeggen of automatisch schrijven hoegenaamd bestaat. Het klinkt mij iets te veel als een trance, en daarvoor is schrijven voor mij te cerebraal.
    Maar er schijnen mensen te zijn die het doen. En bij wie het lukt. Niemand minder dan Fernando Pessoa beweerde bijvoorbeeld dat hij soms schreef buiten zijn wil om. Alsof zijn arm door een ander bewustzijn dan het zijne  omhoog werd getild en aan het werk ging. Fijn voor hem, alvast. Maar helaas moeten de meesten van ons nog steeds zelf de klus zien te klaren.
  • Brainstorming. Freewriting en brainstorming richten hun pijlen op hetzelfde doel: de creativiteit stimuleren. Maar terwijl het er bij freewriting vooral om gaat om te blijven schrijven en dus via vrije associatie nieuwe pistes te ontwikkelen, gaat het bij brainstorming voornamelijk om het kwantitatief oplijsten van mogelijkheden. Vaak gebeurt het in groep, en wordt er gepoogd een specifiek probleem op te lossen.
    Oftewel: brainstorming is de gezellige maar pragmatische, beetje luie koffie-met-koek-versie van freewriting.

De spelregels

  • Leg jezelf een tijdslimiet op en schrijf die vol. Liefst zo snel als je kunt. Of probeer het met een limiet van het minimum aantal woorden dat je moet halen. Voor mij werkt tijd het beste – als het om woorden gaat, durf ik al eens de boel te belazeren. Ik herhaal woorden, zinsflarden of heelder alinea’s. Ik ben een onbetrouwbaar schrijfbeest, ik. Maar met tijd is het iets moeilijker valsspelen.
  • Blijf schrijven. Haal je pen niet van het papier of je vingers niet van het klavier zolang je tijd niet om is. Weet je niet meer wat te schrijven? Schrijf dat dan neer. Desnoods meerdere keren – je raakt er wel weer uit. Je brein is in staat tot vreemde sprongetjes wanneer het daar de ruimte toe krijgt.
  • Verbeter jezelf niet. Dat kan je ook niet, als je de regeltjes hierboven hebt gevolgd, want dan heb je daar geen tijd voor gehad. Laat al die vreselijke fouten gewoon lekker staan. Voor een keer. Als je per se je rode pen wilt bovenhalen, heb je daar na afloop van het free writen nog massa’s tijd voor. Echt.

Dat zijn ze, de regels. Hoop en al drie. Veel is dat toch niet? Daar kunt ú zelfs aan voldoen!

Variaties op een thema

Morning pages

Die schrijf je ’s morgens. Voor het ontbijt, de koffie, of de ochtendseks. Dat zorgt voor een heel bijzondere sfeer, en het heeft tal van aangename bijwerkingen. Hierover later meer, in een nieuwe blog. (Abonneer u nú! Dan bent u de eerste die hem te lezen krijgt!)

Volledig vrij versus gefocust freewriting

Je kunt je freewriting zo vrij of zo gefocust maken als je wilt. Bij het eerste schrijf je desnoods over de haren van de hond die – alweer! – op je verse zwarte broek kleven of over het rare smaakje van de lasagne bij je schoonmoeder vorige week.
Bij gefocust freewriting vertrek je daarentegen vanuit een vaststaand thema of een startzin. Op die manier kun je freewheelend uit een schrijfblokkade raken of een oplossing vinden voor een vervelend vraagstuk waar je tijdens het schrijven mee geconfronteerd werd.

En de laatste tip

Nog niet overtuigd? Probeer het toch maar een keer. Of beter nog: een keer of vijf – dat zou moeten voldoende zijn om uit te proberen of je er iets aan hebt. Werkt het niet voor jou, dan is er nog steeds geen man over boord. Je bent hoogstens een uurtje van je tijd kwijt.
En geen nood, je verandert heus niet zomaar in Jack Torrance (of Nicholson) uit The Shining. Blijf gewoon van de drank af. En blijf uit de buurt van enge hotels, bloederige liften en scherpe bijlen.
Dan komt alles goed.

typewriter | Jack Nicholson freewriting in The Shining
bron: www.overthinkingit.com

over Erasmus en den christensoldaat. voor kinderen

Schrijven voor kinderen

Ik moet bekennen: ik zat even met de handen in het haar.

In opdracht van de Erfgoedcel Mechelen en Mechelen Kinderstad zou ik een boek schrijven voor Erfgoeddag 2009. Daarin zouden zes historische vriendschapsverhalen komen die een link hadden met de stad, en zes nieuwe verhalen. Voor kinderen van een jaar of tien.
Fijn, dacht ik. Dat doe ik wel even.
Ik had er zin in.

Tot ik de insteek voor de verhalen te zien kreeg.

Meer lezen